Şevketibostan İngilizcesi ‘’Blessed Thistle’’, latincesi ‘’Cnicus Benedictus’’ olan Akdeniz
ülkelerinin çoğunda yetişen yabani bir bitkidir.
Bizim ülkemizde akkız, bostan otu isimleriyle de bilinir.
Tek yıllık, dikenli, sarı renk çiçekli, boyu 60 cm civarında olan yabani bitkidir. Tarla, bahçe
kenarlarında özellikle de Ege ve Akdeniz bölgesinde sıkça karşımıza çıkar.
Yenen kısımları yaprakları ve kökleridir. Çiçekleri kurutularak çay olarak da tüketilir. Yani
çöpe gidecek bir yeri yoktur nerdeyse.
Egeliler gençlik kaynağı olarak adlandırmıştır bu bitkiyi. Ülkemiz mutfağına Girit
Türkleriyle girmiştir. Kuzu etli tarifi en meşhurudur. Kızartması, salatası, turşusu, haşlaması
yani her şekliyle yemeği mevcuttur.
Bileşen değerlerine bakacak olursak;
Yenebilen 100 g’ında 17 kalori enerji, 1.5 g karbonhidrat, 3.24 mg demir, 125 mg kalsiyum,
22 mg magnezyum, 21 mg C vitamini ve daha pek çok vitamin ve mineral barındırır.
Yaprağı ve kökünde polifenoller, flavonoidler, antosiyaninler, ligninler ve fenolik bileşikler
bulunur. Bu bileşiklerden dolayı da antioksidan, antimikrobiyal, antiviral, antitümoral ve
antiinflamatuardır.
Pek çok çalışmada hazmı kolaylaştırıcı, safra salgısını artırıcı etkisinden söz edilir. Malign
melanom ve duktal karsinom üzerinde sitotoksik etkiye sahiptir. Tümör büyümesi üzerinde
yavaşlatıcı etkisi olduğu bulunmuştır.
Akciğer kanseri, kolon kanseri ve hepatitlerin tedavisinde önemi büyüktür.
Tarihte bu bitki ateş düşürücü, idrar söktürücü, veba ve sıtma tedavisinde kullanılırmış.
Günümüzde ise daha çok adet sancılarında, hazımsızlık ve gaz şikayetlerinde kullanımıyla
meşhurdur.
Benim burada vereceğim tarif en çok bilinen ve yapılan tarif olan ‘’kuzu etli şevketi bostan’’
Şevketi Bostan Yemeği Tarifi İçin Malzemeler
1 kilogram şevketi bostan
500 gram kuzu kuşbaşı et
1 çay bardağı zeytinyağı
2 adet limon
1 yemek kaşığı un
Tuz
Su
Yapılışı;
-Şevketi bostanlar güzelce yıkanır. Beyaz kısımları küçük küçük doğranır. Yeşil
diken kısımlarının taze olanları da doğranır.
-Bir adet limon suyu sıkılmış suyun içinde bekletilir ki doğrama işlemi sırasında
kararmasın.
-Zeytinyağı eklediğiniz tencerede kuzu etleri bir miktar kavrulur, zeytinyağının
yanmasına izin vermeden.
-Hafif renkleri değişince, şevketi bostanlar ilave edilir.
-İstenen miktarda tuz ve 5-6 bardak su eklenip, pişmeye bırakılır. Düdüklü tencerede
20 dakika yeterlidir.
-Pişmesine yakın 1 adet limon suyu ve un karıştırılarak, yavaş yavaş terbiyesi yapılır.
-5 dakika sonra ocağın altı kapatılır.